قدمت شهر خلاصه اين شهر از شهرهاى مشهور دنيا و از بناهاى قياصرهء روم است . چهارم يا پنجم شهر دنيا محسوب مىشود . جمعيت و ساكنان جمعيتش نزديك به سه كرور [ است ] . خلقش مسلم ، نصارا ، يهود [ و ] ترك‌زبان [ اند ] . در واقع از هرجهت تذكرهء روى زمين است . همه قسم مردم در اين زمين جمع‌اند . در واقع مجمع نفوس عالم است . از هرملك و ملتى در اين شهر موجود است . فرنگى ، روسى ، عرب ، عجم ، هندى ، مغربى ، ترك ، افغان ، بخارايى ، يهود [ و ] اهل ينگى دنيا از همهء طوايف فرنگى و نصارا موجودند . وضع آب‌وهوا و كشاورزى زمين اين آبادى [ 50 ب ] كوه و هموار و درهم « 4 » ، هوايش نزديك به اعتدال ، تابستانش چندان گرم نيست . زمستانش با اينكه برف زياد مىبارد ، پر سرد نمىشود . برفش دوام ندارد . با اينكه ميان دريا واقع است رطوبت بسيار موذى ندارد . آبش هم از چشمه و هم آب باران است كه قياصره در كوهستانش بندها و سدهاى غريب و عجيب بسته‌اند كه آب باران در آنجا جمع شده ، به شهر آيد و با لوله‌ها و ميله‌ها در محلات و خانه‌ها قسمت شود . آبهايى كه از چشمه‌ها مىآورند گواراست ، خاصه آب چشمهء قره‌بلاق كه مشهور آفاق است . از مأكول و مشروب ، مركبات ، فواكه ، حبوبات ، لحوم و دثوم « 5 » ، آنچه تصور شود در اين شهر موجود است ، چه در خود اين ملك به عمل مىآيد چه از اطراف با جهازات دودى در نهايت زودى با طراوت و لطافت مىآورند . در هرفصل آنچه آدمى خيال كند موجود است . نمىتوان تصور چيزى كرد كه در او يافت نشود ، فرق در [ 51 آ ] گرانى و ارزانى خواهد بود . محل زراعت و باغات منفعتى در خودش كمتر است .

--> ( 4 ) . يعنى هم كوهستانى است و هم جلگه‌اى . ( 5 ) . يعنى گوشتها و چربيها .